"Ondernemerschapsonderwijs is het onderwijs van de toekomst"

"Ik denk dat ondernemerschapsonderwijs het onderwijs van de toekomst is. Zeker in een kenniseconomie waar de kennis zo snel veroudert en onze omgeving zo snel verandert, moet je zorgen dat de mensen toegerust zijn om zelf kansen te zien en te benutten om uiteindelijk zelf kennis te creëren. Dat zijn innovaties waar ondernemende vaardigheden heel belangrijk zijn. Wij willen ondernemerschap in het onderwijs verankeren en stimuleren." Aan het woord is Jos van Meegen, coördinator van het 'Actieprogramma Onderwijs en Ondernemen'. Dit actieprogramma wordt uitgevoerd NL Innovatie (Agentschap NL) in opdracht van de ministeries van EZ, OCW en LNV.

Ondernemer worden is ook een optie
Het 'Actieprogramma Onderwijs en Ondernemen' is de opvolger van het in 2005 gestarte 'Partnership Leren Ondernemen'. Het programma bestaat uit een aantal subsidieregelingen voor projecten die ondernemerschapsonderwijs stimuleren. Van Meegen: "We streven naar verankering van ondernemerschap in het onderwijs. Daarnaast streven we ook naar awareness: hoe kunnen we studenten en leerlingen laten zien dat het zelfstandig ondernemerschap ook een carrièreoptie is? In het huidige onderwijs is veel aandacht voor bijvoorbeeld je studiekeuze, wat je later wilt worden, of bij welk bedrijf je wilt werken. Dat je ook ondernemer kunt worden wordt nog wel eens vergeten."

Gemeenten kunnen bedrijven en scholen tot elkaar brengen
Gemeenten spelen volgens Van Meegen een belangrijke rol in de projecten. "Zij kunnen de brug slaan tussen de bedrijven en scholen, en zo goed het overzicht houden. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld businessparken opzetten, waar jonge ondernemers zich kunnen vestigen. Dit kan dan een aanzuigende werking hebben op andere bedrijven." Dit vergroot de werkgelegenheid en kan resulteren in economische groei. "Ondernemerschapsonderwijs is ook het ontwikkelen van je talent en met je passie aan de slag gaan. Daarmee wordt onderwijs leuk en zinvol en kan het wezenlijk bijdragen aan de strijd tegen voortijdig schoolverlaten",  aldus Van Meegen.

Leren initiatief nemen en mogelijkheden zien
"Een leuk voorbeeld is "We Want More" van praktijkschool West-Friesland in Hoorn. Deze school beheert in samenwerking met Staatsbosbeheer een stuk natuur, waar de leerlingen medeverantwoordelijk voor zijn. Hier leren zij op allerlei manieren initiatief te nemen, en verantwoordelijkheid te pakken voor het beheer van de grond. Een totaal ander voorbeeld is een jonge technostarter die in China de opkomst van de elektronische fiets zag. Hij heeft een eBike-Kit ontwikkeld: een elektrisch motortje dat op een fiets te monteren is. Deze jonge ondernemer had de kennis en zag het gat in de markt. Dat zijn voorbeelden die wij graag zien en we hopen dat onze activiteiten deze initiatieven helpen ontstaan."

92.000 studenten betrokken bij de projecten
Het actieprogramma bevat uiteenlopende projecten, voor het primair onderwijs (po) tot het wetenschappelijk onderwijs en zelfs daarna. De resultaten liegen er niet om: "In de jaren 2008 en 2009 waren ruim 92.000 studenten samen met bijna 5.000 docenten van ruim 500 onderwijsinstellingen direct betrokken bij een door ons gesubsidieerde activiteit. Projecten bepalen inhoudelijk hun eigen doelstellingen, evaluatie daarvan laat zien dat zeker 80 procent gehaald is."

Het actieprogramma in de toekomst
Daarnaast werkt het team aan de Leren Ondernemen-prijs "The Next Level", een initiatief waarin deelnemers van po tot en met mbo vanaf 6 september 2010 met een ondernemend idee aan de slag kunnen. "Dat moet resulteren in een finaledag waar de beste teams tegen elkaar strijden om de ondernemersprijs." Van Meegen is, samen met zijn team, ook bezig met een relatief nieuw onderdeel van het actieprogramma: Onderwijs Netwerk Ondernemen (ONO). "Vorig jaar ging daar 4 miljoen euro naar toe en waren er enorm veel aanvragen. Dit jaar is er 6 miljoen voor begroot, zodat we hopelijk meer aanvragen kunnen honoreren."

ONO stimuleert ondernemend gedrag bij studenten en docenten
ONO is een project waarbij scholen samen met bedrijven een netwerk oprichten. Het doel is om ondernemend gedrag bij studenten, docenten en onderwijsmanagers te stimuleren. Binnen het project werken minimaal 2 scholen samen met een bedrijf en een vierde partij. Van de 28 projecten die in 2009 gehonoreerd werden, hadden 7 projecten een gemeente als vierde partij. "Een voorbeeld is Medemblik, daar werkt de gemeente samen met bedrijven, verschillende basisscholen en een middelbare school. De burgemeester reikt daar de prijs voor het meest ondernemende leerlingproject uit tijdens de ondernemersweek. Hier merken we dat het enthousiasme van gemeenten voor dit soort projecten groot is."